{"id":1073,"date":"2022-04-12T16:15:46","date_gmt":"2022-04-12T13:15:46","guid":{"rendered":"https:\/\/fiacoglobal.com\/?p=1073"},"modified":"2022-04-12T19:14:04","modified_gmt":"2022-04-12T16:14:04","slug":"para","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/para\/","title":{"rendered":"PARA"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Para Nedir? Fonksiyonlar\u0131 Nelerdir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Para \u00fc\u00e7 fonksiyonu bulunan bir de\u011fi\u015fim (m\u00fcbadele) arac\u0131d\u0131r. \u0130lk fonksiyonu \u00f6deme arac\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Herkes taraf\u0131ndan kabul edilen bir \u00f6deme arac\u0131 niteli\u011fi bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde o de\u011fi\u015fim arac\u0131 para say\u0131lmamaktad\u0131r. \u0130kinci fonksiyonu ise \u00f6l\u00e7\u00fc birimi olmas\u0131d\u0131r. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011ferini g\u00f6stermedi\u011fi takdirde de\u011fi\u015fim arac\u0131 para kabul edilmemektedir. Para, bir de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc kavram\u0131d\u0131r. Son olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc fonksiyonu ise; birikim (tasarruf) arac\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Harcanmayan at\u0131l gelir, ileride kullan\u0131lmak \u00fczere biriktirilebilir. Bu durum da paran\u0131n tasarruf fonksiyonunu ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>

Para binlerce y\u0131l \u00f6ncesinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar bir\u00e7ok de\u011fi\u015fimler ge\u00e7iren bir kavramd\u0131r. Binlerce y\u0131l \u00f6nce \u00e7\u0131k\u0131lan bu yolculukta son a\u015fama g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde para ka\u011f\u0131t para \u015feklinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>

Son y\u0131llarda teknolojinin geli\u015fmesi ile birlikte ka\u011f\u0131t para da yava\u015f yava\u015f elektronik paraya d\u00f6nmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc para kullan\u0131c\u0131lar\u0131, ka\u011f\u0131t para olmadan da paran\u0131n \u00fc\u00e7 fonksiyonuna uygun davranabilmektedir. Bankalarda tasarruf, kart ile \u00f6demeler vs. gibi fonksiyonlar art\u0131k elektronik olarak yap\u0131labilmektedir.<\/p>

Paran\u0131n Bir Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Var M\u0131d\u0131r?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Para, genel olarak ilgili \u00fclkenin merkez bankalar\u0131 taraf\u0131ndan bas\u0131lmaktad\u0131r. Peki, bas\u0131lan paralar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131?<\/p>

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ka\u011f\u0131t paran\u0131n herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131na kadar bas\u0131lan paralar\u0131n alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ayr\u0131lan bu alt\u0131nlar ise merkez bankas\u0131 kasalar\u0131nda saklan\u0131rd\u0131. Fakat, sava\u015f\u0131n verdi\u011fi a\u011f\u0131r ekonomik sonu\u00e7lar, bir \u00e7ok \u00fclkenin alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 para basmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve bu uygulamadan vazge\u00e7irmi\u015ftir. Son olarak 1972 y\u0131l\u0131na kadar alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 para basan devlet olan ABD Vietnam Sava\u015f\u0131n\u0131n verdi\u011fi a\u011f\u0131r y\u00fckler sebebi ile bu uygulamadan vazge\u00e7mi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan paran\u0131n de\u011feri, o \u00fclkenin itibar\u0131 ve de\u011feri kadard\u0131r.<\/p>

Rezerv Para Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

\u00dclkelerin, uluslararas\u0131 ticaretlerde, kendi paras\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 para d\u0131\u015f\u0131nda kabul etti\u011fi paralara rezerv para denir. Bu tan\u0131ma en uygun \u00f6rnekler; Dolar ve Euro\u2019dur. Bu iki para kadar olmasa da; Sterlin, Yen, ve \u0130svi\u00e7re Frang\u0131 da rezerv para olarak kabul edilebilmektedir.<\/p>

Rezerv Paray\u0131, \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkeler, uluslararas\u0131 i\u015flemlerde kullanacak olduklar\u0131ndan merkez bankalar\u0131nda rezerv olarak bulundurmas\u0131 gerekmektedir. \u00dclkemizde bu t\u00fcr saklamalar merkez bankas\u0131 d\u00f6viz rezervleri olarak merkez bankas\u0131nda yap\u0131l\u0131r.<\/p>

Likidite Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Bir finansal \u00fcr\u00fcn\u00fcn nakde \u00e7evrilebilme h\u0131z\u0131n\u0131 ifade eden kavrama likidite denir. Bir \u00fcr\u00fcn ne kadar h\u0131zl\u0131 ve ne kadar az de\u011fer kaybederek nakde \u00e7evrilebiliyorsa, o kadar likit de\u011feri oldu\u011fu kabul edilir.<\/p>

Emisyon Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Para, tahvil vb. \u00fcr\u00fcnlerin piyasa s\u00fcr\u00fclmesine emisyon denir. \u00dclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde merkez bankas\u0131 ve darphanenin para basmas\u0131 ve piyasaya s\u00fcrmesi emisyondur. Yine devletin piyasaya tahvil s\u00fcrmesi emsisyona bir ba\u015fka \u00f6rnektir.<\/p>

Senyoraj Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Para basma yetkisini elinde bulunduran kurumun, bast\u0131\u011f\u0131 paralar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda elde etti\u011fi gelirdir. \u00dclkemizde Merkez Bankas\u0131 bu gelire sahiptir. \u00d6rne\u011fin; 100 TL banknot bas\u0131l\u0131rken 2 TL masraf\u0131 olu\u011fu varsay\u0131l\u0131rsa, Merkez Bankas\u0131 98 TL senyoraj geliri elde eder.<\/p>

Kaydi Para Ya Da Merkez Bankas\u0131 Paras\u0131 Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Ka\u011f\u0131t paray\u0131 fiziksel olarak merkez bankas\u0131, metal paray\u0131 da darphane yapar. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda finansal kurumlar da para yaratabilmek g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Kayd\u0131 para denilen bu para \u00e7e\u015fidi bankalar\u0131n kredi kulland\u0131r\u0131mlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>

\u00d6rne\u011fin; Bir ki\u015fi 1000 TL bankaya mevduat yat\u0131rm\u0131\u015f olsun. Banka 1.000 TL\u2019nin 100 TL\u2019sini merkez bankas\u0131na zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131k olarak yat\u0131r\u0131r. Kalan 900 TL\u2019yi de kredi olarak verdi\u011fini varsayal\u0131m. Kredi kullanan ki\u015fi de bu paray\u0131 yine bankaya yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. 90 TL\u2019yi yine banka zorunlu kar\u015f\u0131l\u0131k olarak merkez bankas\u0131na yat\u0131r\u0131r. 810 TL yine kredi verebilir. Bu s\u00fcre\u00e7 bu \u015fekilde uzay\u0131p gidebilir.<\/p>

\u00d6rnekte de belirtildi\u011fi \u00fczere bankalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu hayali paraya kaydi para denir. \u00d6rne\u011fe g\u00f6re 1\/10 kadar kaydi para artt\u0131r\u0131labilir. Bu durumda ilk yat\u0131r\u0131lan 1.000 TL son i\u015fleme kadar devam edildi\u011finde 10.000 TL olabilmektedir.<\/p>

Likidite Tuza\u011f\u0131 Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Para arz\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n, faizleri daha da d\u00fc\u015f\u00fcremeyece\u011fi bir a\u015famay\u0131 ifade eder. Para bolla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda fazla gelen para at\u0131l birikim bi\u00e7iminde de\u011ferlendirilir. Ekonomiyi canland\u0131rmada etkisi olmaz. Bu duruma likidite tuza\u011f\u0131 denir.<\/p>

Paran\u0131n Dolan\u0131m H\u0131z\u0131 Nedir?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Piyasaya s\u00fcr\u00fclen bir paran\u0131n, ekonomi i\u00e7inde ka\u00e7 kez el de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ve ka\u00e7 kez ekonomik i\u015flemlere dahil oldu\u011funu ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir terimdir. Paran\u0131n dolan\u0131m h\u0131z\u0131 ki\u015filerin gelirleri ve faiz de\u011fi\u015fimlerinden etkilenmektedir. Gelir artt\u0131k\u00e7a ki\u015filer harcama yapar ve paran\u0131n dola\u015f\u0131m s\u00fcreci h\u0131zlan\u0131r.<\/p>

\u0130nsanlar Ni\u00e7in Para Saklarlar?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Keynes\u2019e g\u00f6re insanlar; i\u015flem g\u00fcd\u00fcs\u00fc, ihtiyat g\u00fcd\u00fcs\u00fc ve spek\u00fclasyon (yat\u0131r\u0131m) g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile ellerinde para tutarlar. \u0130\u015flem g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile para tutmada ki\u015filer g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak isterler. \u0130htiyat g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile ile para tutmada ki\u015filer ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 olaylara kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak isterler. Spek\u00fclasyon g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile para tutmada ise insanlar birikim yaparak gelecekte bu birikimlerini yat\u0131r\u0131ma \u00e7evirmek isterler.<\/p>

\u0130\u015flem ve ihtiyat g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile para tutma gelirin, spek\u00fclasyon ile para tutma ise faizin bir fonksiyonudur.<\/p>

\u00dclke Paras\u0131 Yabanc\u0131 Paralar Kar\u015f\u0131s\u0131nda Ni\u00e7in De\u011fer Kaybeder?<\/strong><\/h3>

\u00a0<\/p>

Ekonomist Dr. Mahfi E\u011filmez bu konuyu 10 madde olarak toplam\u0131\u015ft\u0131r;<\/strong><\/p>

  1. \u00dclkenin ekonomik durumunda bozulmalar,<\/li>
  2. D\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n artmas\u0131,<\/li>
  3. \u00dclkenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 siyasal s\u0131k\u0131nt\u0131lar,<\/li>
  4. Jeopolitik sorunlar,<\/li>
  5. D\u0131\u015f politika sorunlar\u0131,<\/li>
  6. Se\u00e7im gibi belirsizliklerin yaratt\u0131\u011f\u0131 risk art\u0131\u015flar\u0131,<\/li>
  7. Sava\u015f veya ter\u00f6r riskinin artmas\u0131,<\/li>
  8. D\u0131\u015f d\u00fcnyada ya\u015fanan baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00fclkeyi etkilemesi ( turizm, ihracat vb. gibi gelirlerin d\u00fc\u015fmesi),<\/li>
  9. \u00dclkenin ithal etmek zorunda oldu\u011fu petrol, do\u011falgaz vb. maddelerin fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesi,<\/li>
  10. \u00dclkenin do\u011fal afetlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p \u00fcretim g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetmesidir.<\/li><\/ol>

    \u00a0<\/p>

    D\u00fcnyada Para Miktarlar\u0131<\/strong><\/h3>

    \u00a0<\/p>

    ABD Hazine Bakanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re piyasada 650 Milyar Dolar nakit para bulunmaktad\u0131r. Bu paran\u0131n 10 Milyar Dolar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de bulunmaktad\u0131r.<\/p>

    Euro olarak ise d\u00fcnyada 169,2 Milyar Euro nakit para bulunmaktad\u0131r.<\/p>

    TL olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise 2018 y\u0131l sonu itibari ile tedav\u00fcldeki nakit banknot ve madeni para miktar\u0131 137 Milyar Lirad\u0131r. Bunun 14 Milyar Liral\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fc banka kasalar\u0131nda, kalan 123 Milyar Liras\u0131 ise dola\u015f\u0131mdad\u0131r.<\/p>

    Para yaln\u0131zca klasik tan\u0131m\u0131yla banknot, madeni para ve banka mevduatlar\u0131ndan ibaret fiziki bir unsur olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse bu rakam 90.4 trilyon dolar.<\/p>

    Yat\u0131r\u0131m fonlar\u0131 \u015feklinde saklanan paran\u0131n miktar\u0131 da hesaba al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda dola\u015f\u0131mda olan para miktar\u0131 544 trilyon dolard\u0131r. Bu s\u0131n\u0131flamadaki \u00fcst s\u0131n\u0131r 1.2 katrilyon dolard\u0131r.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Para Nedir? Fonksiyonlar\u0131 Nelerdir? \u00a0 Para \u00fc\u00e7 fonksiyonu bulunan bir de\u011fi\u015fim (m\u00fcbadele) arac\u0131d\u0131r. \u0130lk fonksiyonu \u00f6deme arac\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Herkes taraf\u0131ndan kabul edilen bir \u00f6deme arac\u0131 niteli\u011fi bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde o de\u011fi\u015fim arac\u0131 para say\u0131lmamaktad\u0131r. \u0130kinci fonksiyonu ise \u00f6l\u00e7\u00fc birimi olmas\u0131d\u0131r. Bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011ferini g\u00f6stermedi\u011fi takdirde de\u011fi\u015fim…<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1073","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fiaco-global"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1073"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1073\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.fiacoglobal.com.tr\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}